Νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης: Τι αλλάζει από σήμερα στην Ε.Ε. και την Ελλάδα

Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται από σήμερα 12 Ιουνίου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση το νέο Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση.

Το Σύμφωνο αναδιαμορφώνει το ευρωπαϊκό πλαίσιο διαχείρισης της μετανάστευσης και του ασύλου.

Στην Ελλάδα, το νομοθετικό πλαίσιο για την ενσωμάτωση των προβλέψεων του Συμφώνου εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής στις 9 Ιουνίου, σηματοδοτώντας την προσαρμογή της χώρας στις νέες ευρωπαϊκές διαδικασίες για τον έλεγχο των συνόρων, την εξέταση αιτημάτων ασύλου και τις επιστροφές μεταναστών.

Η ελληνική νομοθεσία που ενσωματώνει το νέο Σύμφωνο στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες: την εφαρμογή υποχρεωτικών διαδικασιών προελέγχου (screening) στα εξωτερικά σύνορα με αξιοποίηση του αναβαθμισμένου συστήματος Eurodac, την επιτάχυνση της εξέτασης των αιτημάτων ασύλου μέσω αυστηρότερων χρονοδιαγραμμάτων και συνοριακών διαδικασιών, την ενίσχυση του πλαισίου επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία και τη συνολική προσαρμογή της χώρας στο νέο ευρωπαϊκό μοντέλο διαχείρισης της μετανάστευσης, με έμφαση στην προστασία των συνόρων και τη στενότερη συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς.

Ιδιαίτερη θέση στο νέο πλαίσιο κατέχει η συζήτηση για τη δημιουργία των λεγόμενων «return hubs», κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες εκτός Ε.Ε. για πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί τελεσίδικα. Όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, η Ελλάδα συμμετέχει μαζί με τη Γερμανία, τη Δανία, την Αυστρία και την Ολλανδία σε κοινή πρωτοβουλία για την προώθηση του σχεδίου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τρίτες χώρες για την υπογραφή των πρώτων σχετικών συμφωνιών.

Η ενσωμάτωση του Συμφώνου στα υπόλοιπα κράτη-μέλη

Σύμφωνα με έκθεση προόδου που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές Μαΐου, τα κράτη-μέλη έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην εφαρμογή του Συμφώνου, με τους βασικούς πυλώνες του νέου συστήματος να έχουν πλέον τεθεί σε τροχιά λειτουργίας. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να ολοκληρωθούν όλα τα απαραίτητα στοιχεία πριν από την πλήρη επιχειρησιακή εφαρμογή του νέου πλαισίου.