Οι άγραφοι θεσμοί και τα εθιμικά γνωρίσματα των βοσκών του Ψηλορείτη (βίντεο)

Η ποιμενική ζωή στον Ψηλορείτη, έχει διαχρονικά καθοριστική επίδραση στην οικονομική δομή, την κοινωνική οργάνωση και συνοχή καθώς και τον πολιτισμικό χαρακτήρα των ορεινών κοινοτήτων που περιβάλουν το βουνό της Ίδης (Ψηλορείτης) από το απώτατο. παρελθόν μέχρι σήμερα. 

Η βοσκική του Ψηλορείτη ως όρος προερχόμενος από τους ίδιους τους βοσκούς της περιοχής προσδιορίζει ένα ευρύ πεδίο από άγραφους θεσμούς, τελετουργίες, τεχνικές και  πρακτικές, οι οποίες έχουν διαμορφώσει διαχρονικά ένα σύνολο πολιτιστικών στοιχείων που συν-δημιουργούν τον κόσμο του βοσκού. 

Η ποιμενική ζωή στον Ψηλορείτη, αποτελεί το συνδυασμό στοιχείων που συνθέτουν τόσο την κτηνοτροφική δραστηριότητα, όσο και την κουλτούρα της ποιμενικής ζωής και έχει διαχρονικά καθοριστική επίδραση στο σύστημα αξιών, στην οικονομική δομή, την κοινωνική οργάνωση τη συνοχή καθώς και τον πολιτισμικό χαρακτήρα των ορεινών κοινοτήτων που περιβάλλουν το βουνό της Ίδης.

Μέσα από το βίντεο των συνεντεύξεων, παρουσιάζεται η αρχή μιας αφήγησης μιας ιστορίας άγραφων γνωρισμάτων, εθιμικών πρακτικών και αδιάκοπης παρουσίας στο ψηλότερο βουνό της Κρήτης.

Μέσα από τις προφορικές συνεντεύξεις, στο ίδιο το πεδίο δράσης των βοσκών (τους βοσκότοπους του Ψηλορείτη) που έχουν το ίδιο θεματικό πλαίσιο, καταγράφηκε η εξελικτική πορεία θεσμών και γνωρισμάτων της βοσκικής/κτηνοτροφίας στον Ψηλορείτη, όπως η βαρύτητα του όρκου (της δέσμευσης ανάμεσα στους βοσκούς) και του σασμού (διαμεσολάβησης, διπλωματίας προς την εξομάλυνση ακραίων καταστάσεων), οι επαγγελματικές προοπτικές του χθες και του σήμερα, η εγγύτητα στη φύση και τα φυσικά φαινόμενα, αλλά και σύμβολα ιδιοκτησίας και πρακτικές, όπως το διάβασμα της κουτάλας και οι γητειές και οι αποτροπαϊκές πρακτικές για τα πρόβατα. Η αλληλεπίδραση με τους βοσκούς διαφορετικών μάλιστα ηλικιών (από 20 μέχρι 88 ετών) αποτέλεσε καθοριστικής σημασίας ζήτημα, ώστε να κατανοήσουμε την εξέλιξη μιας σειράς από εθιμικά γνωρίσματα, τελετουργίες και πρακτικές, οι οποίες έχουν διαφορετική βαρύτητα και σημαίνουν ίσως διαφορετικά πράγματα για τον βοσκό του σήμερα σε σχέση με τον βοσκό του χθες.