Νότια Κρήτη
Μεσαρά – Ένας πρώην αγγειοπλάστης θυμάται: Παγουρίνο… από πηλό – Τα παιδικά λαΐνια του χθες
Τα παγουρίνο που θα δοθούν φέτος σε όλους τους μικρούς μαθητές “πρωταγωνίστησαν” (με ποικιλότροπα σχόλια, χιουμοριστικά έως καυστικά) στο ξεκίνημα της φετινής σχολικής χρονιάς. Μακρινοί τους… “πρόγονοι” στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 ήταν μικρά πήλινα λαΐνια τα οποία χρησιμοποιούσαν τα παιδιά της εποχής…
Του Γιάννη Φραγκιαδάκη
Ο 78χρονος σήμερα Νίκος Τεκωνάκης, κάτοικος Μοιρών, όπου ζει με τη σύζυγο του Μαρία η οποία κατάγεται από το Φαρί, θυμήθηκε, για λογαριασμό μας την εποχή που η οικογένεια του κατασκεύαζε, σε καμίνι στην περιοχή “Κούρτες” του Ζαρού λαϊνάκια για παιδιά, τα οποία πωλούνταν στην τιμή των 2 δραχμών (Τα σταμνιά, τα οποία επίσης κατασκεύαζε η οικογένεια Τεκωνάκη, κόστιζαν γύρω στις 4 με 5 δραχμές το ένα).

Η πελατεία
“Σταθεροί” πελάτες για τα πήλινα “παγουρίνο” του χθες ήταν οι μικροί μαθητές, την εποχή των Κατασκηνώσεων που λειτουργούσαν εκείνα τα χρόνια στον καθαρό αέρα της Πάνω Ρίζας, στο Ζαρό. Τα λαϊνάκια των δύο δραχμών είχαν πάνω και σχέδια (όπως λουλούδια, μια γλάστρα με άνθη, κ.α. ) που οι κατασκευαστές τους ζωγράφιζαν με τη βοήθεια φτερών, την άκρη των οποίων βουτούσαν σε κοκκινόχωμα που χρησιμοποιούνταν ως χρώμα.
Από το Ρέθυμνο
Η οικογένεια του Νίκου Τεκωνάκη καταγόταν από το Ρέθυμνο. Ο πατέρας του από τις Μαργαρίτες και η μητέρα του από τη Νέα Ελεύθερνα. Ήρθαν στην περιοχή του Ζαρού, όπου έστησαν καμίνι, μεταξύ Παναγιάς και Ζαρού κερδίζοντας τα “προς το ζην” κατασκευάζοντας σταμνιά και πήλινα είδη για το σπίτι. Ο κόσμος της εποχής αγόραζε συνήθως “βερεσέ” και πλήρωνε αργότερα (ή και ποτέ), όχι πάντα με χρήματα, αλλά συχνά με λάδι, ελιές, φακές, ρεβίθια, κουκιά, κ.α. Όπως μας είπε χαρακτηριστικά ο κ. Νίκος ” η οικογένεια μας ήταν ανεμαζωξάρηδες [είχαν έρθει από άλλη περιοχή και δεν είχαν δικά τους χωράφια να καλλιεργούν] και τα αγοράζαμε όλα. Οπότε οι πληρωμές σε είδος ήταν για μας καλοδεχούμενες…”.