Νότια Κρήτη
Ψηφιδωτές εικόνες στην Πάνω Ρίζα
Τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά που δημιούργησε η Ψηφιδογράφος Ανθούσα Παπαδοβασιλάκη για το νεόδμητο ναό της Μονής Αγίου Νικολάου στο Ζαρό -αποδίδοντας με ιδιαίτερη εκφραστικότητα τα πρόσωπα των Αγίων και των Αγγέλων- δίνουν στο χώρο κάτι από την αίγλη της βυζαντινής περιόδου, όταν η ψηφιοδογραφία έγινε η πιο προσφιλής ζωγραφική τεχνοτροπία.
Φωτογραφίες: Στέλιος Ζωγραφάκης, Γιάννης Φραγκιαδάκης
Την μεγάλη τρίκλιτη εκκλησία (που δεν είναι ακόμα εντελώς έτοιμη -με τον κεντρικό ναό αφιερωμένο στην Ανάσταση του Χριστού, όπως στα Ιεροσόλυμα, το δεξιό κλίτος αφιερωμένο στην Αγία Κυριακή και το αριστερό κλίτος στον Άγιο Χαρίτωνα), η Ανθούσα Παπαδοβασιλάκη που κατάγεται από το Ζαρό, “κόσμησε” με τα έργα της, πηγαινοερχόμενη από το Ηράκλειο όπου ζει με το σύζυγο της Δημήτρη Φουκάκη και τα τρία τους παιδιά, ενώ δούλευε και στο εργαστήριο που έχει στο σπίτι της.
Με χρωματιστές ψηφίδες από χειροποίητο σμάλτο που έρχονται από την Ιταλία, η δημιουργός έφτιαξε, μεταξύ άλλων, την Πλατυτέρα των Ουρανών, τον Άγιο Νικόλαο, την Αγία Κυριακή, τον Άγιο Χαρίτωνα (το όνομα του οποίου φέρει ο Ηγούμενος της Μονής που έχει δοθεί ολόψυχα στην δημιουργία του ναού) την Αγία Κυριακή και την «Φιλοξενία του Αβραάμ» που στην αγιογραφία συμβολίζει την Αγία Τριάδα.
Με πίστη & αγάπη
Σύμφωνα με την ίδια την Ψηφιδογράφο, η οποία έχει συμμετάσχει σε δύο εκθέσεις στη Βασιλική Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο, «Όταν ασχολείσαι με την αγιογραφία πρέπει να πιστεύεις αυτό που κάνεις, διαφορετικά δεν έχει νόημα, θεωρώ ότι δεν βγαίνει και το σωστό αποτέλεσμα, δεν αποδίδονται τα πρόσωπα σωστά…». Η σχέση της Ανθούσας Παπαδοβασιλάκη με την αγιογραφία είναι ιδιαίτερη όπως διαπιστώνει κανείς από τα έργα της και από τα λεγόμενα της: «Δεν είχα πιάσει ποτέ μου μολύβι σαν παιδί για να ζωγραφίσω. Ήμουν γύρω στα 17-18 όταν είχα αρρωστήσει και για να περάσω το χρόνο μου, έφτιαξα μια αγιογραφία του Αγίου Νικολάου, στον οποίο έχω ιδιαίτερη αγάπη, νοιώθω ότι με προστατεύει. Ήταν το πρώτο μου έργο, το έχει ο γέροντας στο μοναστήρι, με τον οποίο έχουμε συγγενική σχέση, είναι θείος μου. Χωρίς να έχω γνώσεις, λοιπόν, έφτιαξα μια κανονική αγιογραφία. Μετέπειτα που πήγα σε Σχολή Αγιογραφίας και διδάχτηκα τους κανόνες και τις τεχνικές που χρειάζεται να ξέρει ένας δημιουργός, τότε συνειδητοποίησα πως το να ζωγραφίσω χωρίς γνώση και εμπειρία τον Άγιο Νικόλαο ήταν ένα πραγματικό θαύμα και αναρωτήθηκα “μα πως τα κατάφερα;”. Διότι κανονικά πρέπει να μετράς με διαβήτη τις μύτες, τα μάτια, τα πάντα για να φτιάξεις κάτι σωστά…». Όπως συμπληρώνει η ίδια « Η αγάπη που έχω για τους Αγίους βγαίνει και στις εικόνες. Δεν μπορώ να δώσω άλλη ερμηνεία για το αποτέλεσμα της δουλειάς μου γιατί δεν νομίζω ότι εγώ ξέρω κάτι περισσότερο από τους άλλους. Αποδίδω τα πρόσωπα με αγάπη και στο πρόσωπο του κάθε Αγίου φαίνεται η Χάρη Του. Το να αποδώσεις αυτή την έκφραση είναι το πιο δύσκολο- και αυτό δεν διδάσκεται…».
