Στα βουνά της Πάνω Ρίζας –  Βροντήσι- Τραχήλι -Βορίζα

Στις νότιες παρυφές του Ψηλορείτη περπάτησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Μοιρών την πρώτη Κυριακή του Δεκέμβρη. Η πορεία ξεκίνησε από τη Μονή του Βροντησίου και με ανηφορική πορεία οι Ορειβάτες έφτασαν  στο μαρτυρικό Τραχήλι, σε υψόμετρο 990 μέτρα.

Φωτογραφίες : Μανώλης Ντρετάκης

Η Μονή Βροντησίου βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Ζαρός και Βορίζια Δήμου Φαιστού και τιμάται στη μνήμη του Αγίου Αντωνίου. Η εποχή της ίδρυσής της δεν έχει εξακριβωθεί. Έγγραφες μαρτυρίες για τη μονή υπάρχουν από το 1400, ενώ από το 1500 φαίνεται ότι γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση, μετά την παρακμή της Μονής Βαρσαμονέρου. Κατά τον τελευταίο αιώνα της Ενετοκρατίας εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα μοναχισμού της Κρήτης, όπου άνθισαν τα γράμματα και οι τέχνες, ιδιαίτερα η ζωγραφική.

Στο Τραχήλι, στις 15 Αυγούστου 1943 έγινε μια από τις σπουδαιότερες μάχες ανάμεσα στους αντάρτες του Πετρακογιώργη και στους Γερμανούς, που είχε κι ως παράπλευρο αποτέλεσμα το μαρτυρικό ολοκαύτωμα των Βοριζίων.

Στη συνέχεια, οι Ορειβάτες κατηφόρισαν ως τα  Βορίζια, όπου και ήταν το τέλος της διαδρομής τους. Στην πρώτη χαρτογράφηση των Βενετών, γύρω στο 1400, τα Βορίζα τα βλέπουμε ως ένα από τα χίλια περίπου χωριά της Κρήτης . Την εποχή εκείνη αρχίζουν να ακμάζουν τα δυο μοναστήρια στην περιοχή, του Βαλσαμόνερου και του Βροντησίου, ως σημαντικές σχολές κρητικής αγιογραφίας, όπου μεγαλούργησαν  ζωγράφοι όπως ο Άγγελος και ο Μιχαήλ Δαμασκηνός, δάσκαλος του νεαρού τότε Δομήνικου  Θεοτοκόπουλου, που μαθήτευσε δίπλα του.