Δαμάνια: Στον Τίμιο Σταυρό ενός χωριού με πλούσια ιστορία…

Φωτογραφίες: Γιάννης Φραγκιαδάκης

Παραμονή και ανήμερα της 14ης Σεπτεμβρίου εόρτασε ο Ιερός ενοριακός ναός Τιμίου Σταυρού στα Δαμάνια Δήμου Αρχανών Αστερουσίων, ένα χωριό Μικρασιατών, στην περιοχή της Μονής Επανωσήφη.

Με τον Πανηγυρικό Εσπερινό του Σαββάτου 13 Σεπτεμβρίου να τελείται Προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ευγενίου, παρουσία του Δημάρχου Μανώλη Κοκοσάλη αλλά και του Δημάρχου Μινώα Πεδιάδας Βασίλη Κεγκέρογλου, του Αντιδήμαρχου Μάμα Σφακιανάκη-και πλήθους κόσμου.

“Όλοι χωράμε στην ανοιχτή αγκαλιά του σταυρωμένου Χριστού που μας στηρίζει καθώς
σηκώνουμε το δικό μας σταυρό” ανέφερε, μετά το πέρας της Λειτουργίας, ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος δέχτηκε ως δώρο ένα αντίγραφο του σταυρού που έφεραν μαζί τους στην Κρήτη οι ξεριζωμένοι Μικρασιάτες. Στην αυλή της εκκλησίας υπήρχε κέρασμα για όλους, ενώ ακολούθως ο Ευγένιος παρακάθησε σε δείπνο, με τοπικά εδέσματα, που του προσφέρθηκε από το χωριό στην φιλόξενη αυλή ενός σπιτιού Μικρασιατών, κάτω από μια γέρικη μουρνιά και μια, παλιάς ποικιλίας, κρεβατίνα.

Το πρωί της Κυριακής, ανήμερα της 14ης Σεπτεμβρίου, τελέστηκε ο Όρθρος, η  Ύψωση του Τιμίου Σταυρού και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, ιερουργούντος του Πρωτοσυγκέλλου της  Αρχιεπισκοπής Κρήτης Αρχιμανδρίτη Βαρθολομαίου Βογιατζόγλου. Στις 7 το απόγευμα της ίδιας μέρας τελέστηκε Ιερή Παράκληση, “μετά των χαιρετισμών εις τον Τίμιο Σταυρό”. Και του χρόνου.

Το “θαύμα” του ναού

Ο 85χρονος σήμερα, Γιώργος Καλαϊτζόγλου, μικρασιάτης στην καταγωγή, κάτοικος Δαμανίων, αφηγήθηκε στον Γιάννη Φραγκιαδάκη, το “θαύμα” του Τίμιου Σταυρού στα Δαμάνια, όπου, σύμφωνα με την παράδοση της περιοχής, η ονομασία της κεντρικής εκκλησίας του χωριού, αποφασίστηκε…εξ ουρανού.
Αλλά ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή: Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον ξεριζωμό τους, οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στα Δαμάνια του Δήμου Αρχανών–Αστερουσίων κουβαλούσαν μαζί τους όχι μόνο τις μνήμες από τις πατρογονικές τους εστίες, αλλά και τη βαθιά τους πίστη.
Ένα από τα πρώτα τους όνειρα ήταν να χτίσουν έναν ναό αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο, τον προστάτη τους, που είχαν αφήσει πίσω στην πατρίδα.
Ωστόσο, κοντά στο χωριό υπήρχε ήδη η ιστορική και σεβάσμια Μονή του Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη.
Για το λόγο αυτό, ο ηγούμενος του πρότεινε να επιλέξουν άλλο όνομα για τον νέο ναό, ώστε να μη συμπίπτει με το μεγάλο μοναστήρι.
Υπηρξαν όμως διαφωνίες, κι έτσι οι πρόσφυγες αποφάσισαν να λύσουν το ζήτημα… με κλήρωση: Έγραψαν λοιπόν διάφορα ονόματα Αγίων και τα έβαλαν σε κληρωτίδα.

Η πρώτη κλήρωση έφερε το όνομα του Τιμίου Σταυρού. Έκαναν και δεύτερη, για σιγουριά-το ίδιο αποτέλεσμα.
Οι “προύχοντες” του χωριού επέμεναν να κανουν και μια  τρίτη και τελευταία,  όπου βγήκε ξανά ο Τίμιος Σταυρός.
Το επανειλημμένο αυτό «σημάδι» το θεώρησαν θεία καθοδήγηση και χωρίς δεύτερη σκέψη πήραν την απόφαση να ανεγείρουν τον νέο τους ναό αφιερωμένο στον Τίμιο Σταυρό.
Έτσι “γεννήθηκε” ο Ιερός Ναός του Τιμίου Σταυρού στα Δαμάνια, σύμβολο όχι μόνο της πίστης αλλά και της ελπίδας των προσφύγων που έκαναν καινούρια αρχή σε ξένη γη…