Το φυτό του… τούνελ Πλουτής με τα 13 ονόματα!

Ένας ολόκληρος,ιδιαίτερα εντυπωσιακός, λόφος  από εβένους συναντά κανείς πλησίον του τούνελ του νέου δρόμου Μεσαράς στην Πλουτή Δήμου Φαιστού, γεγονός που δείχνει ότι η περιοχή ευνοεί το πανέμορφο αυτό ενδημικό φυτό της Κρήτης που έχει τουλάχιστον 13 (!) ονόματα, ανάλογα με το πως έχει “βαπτιστεί” σε διάφορες περιοχές του νησιού μας: Εκτός από Έβενο, θα το βρούμε σαν Πλουμί, Κοκκαλιά, Αλιματσά, Ματσά, Ακοζαλιά, Αρχοντόξυλο, Γουλαστράκι, Πουλιά, Κατσούλα, Ψευδέβενο, Αρχοντόξυλο και Κουνελόφυτο.

Ο Έβενος ήταν πάντα για τους Κρητικούς ένα πολύ χρήσιμο φυτό για παρά το γεγονός ότι δεν τρώγεται και δεν βράζεται σαν αφέψημα. Οι βλαστοί του αποτελούσαν την καλύτερη τροφή για τα οικόσιτα κουνέλια των χωρικών που τους έκοβαν σε δεμάτια ενώ τα μαλακά άνθη του χρησίμευαν στο να γεμίζουν τα μαξιλάρια τους αντί για πούπουλα. Το άνθος του Έβενου είναι ροζ-μωβ και την άνοιξη που ανθίζει κυριολεκτικά βάφει ολόκληρες πλαγιές και χωράφια.

Κι ενώ το άνθος του έχει αυτό το χαρακτηριστικό ροζ-μωβ χρώμα η φύση επέλεξε να κάνει μια μικρή παραξενιά και σε δύο μονάχα σημεία της Κρήτης επέλεξε οι έβενοι να έχουν κατάλευκα άνθη αντί των συνηθισμένων. Ο λευκός Έβενος είναι ίσως το πιο σπάνιο άνθος σε ολόκληρη την Κρήτη. Σήμερα μπορούμε να το βρούμε μονάχα σε μια πλαγιά του χωριού Ίστρον στο Μεραμπέλο του Λασιθίου ψηλά και νοτιοανατολικά του ξενοδοχείο στην παραλία Πηλός. Εκεί ανάμεσα σε ένα δάσος από πολλές χιλιάδες ροζ-μωβ έβενους υπάρχουν 5-6 μονάχα φυτά που έιναι τα άνθη τους κατάλευκα. Και είναι πραγματικά εντυπωσιακό σα φαινόμενο. Όλα τα λευκά φυτά βρίσκονται μέσα σε ένα μισοεγκατελειμμένο χωράφι που ανά πάσα στιγμή θα μπορούσε είτε να εκχερσωθεί και να χαθεί όλος ο πληθυσμός μαζί του, είτε να γίνει μία ακόμα βίλλα από τις πολλές που έχει ήδη η περιοχή.

Λευκά άνθη σε Έβενους είχαμε και σε άλλο ένα σημείο στο χωριό Ροτάσι στη Μεσαρά  τα οποία δεν υπάρχουν πια ούτε για δείγμα. Ο λόγος είναι ότι το σημείο που έβγαιναν όλα τα φυτά επέλεξαν οι αρμόδιες υπηρεσίες να περάσει ο νέος δρόμος της περιοχής γιατί εκεί ακριβώς βόλευε την μπουλντόζα η οποία μαζί με την δική μας αδιαφορία και άγνοια έστειλε στην εξαφάνιση όλα τα λευκά φυτά που υπήρχαν. Έτσι σήμερα το μόνο μέρος όπου υπάρχουν ελάχιστοι λευκοί Έβενοι είναι το Ίστρον αλλά κι εκεί το μέλλον τους είναι πραγματικά αβέβαιο όσο δεν τυχαίνουν κάποιας προστασίας. Υπάρχουν πληροφορίες ότι και στο χωριό Μάλλες Ιεράπετρας συναντάμε ελάχιστα λευκά φυτά αλλά δεν είναι επιβεβαιωμένες.