Επιστολή Καζαντζάκη λίγο πριν τον θάνατό του

Με τα παρακάτω λόγια ο Καζαντζάκης ευχαρίστησε τον ποιητή και λογοτέχνη Ν. Στρατάκη για την διάλεξή που ο τελευταίος έδωσε με την φροντίδα του Συλλόγου “Κνωσός” στην αίθουσα του “Παρνασού” στις 15 Νοεμβρίου 1956, σχετικά με την πνευματική προσωπικότητα και το έργο του μεγάλου συγγραφέα. Μέσα από τα λίγα αυτά λόγια βγαίνει θαυμαστή και πολύ συμπαθητική η σεμνότητα και η μετριοφροσύνη του Καζαντζάκη και ακόμη η επιγραμματική ανακεφαλαίωση του πνευματικού του αγώνα και της αγωνίας του για τη λύτρωση του ανθρώπου.

Aγαπητέ φίλε,

<<Σε ντρέπουμαι που πέρασε τόσος καιρός και δεν αξιώθηκα να βρω τον καιρό να Σ΄ευχαριστήσω για την θαυμαστή ομιλία που έκαμες για το έργο μου. Καμάροσα με τι αγάπη και συνάμα με τι αθόλοτη κρίση μίλησες κι αναρωτιέμαι άραγε αξίζω τέτοιο κόπο που σούδοκα και πόσο μέρος από το έργο μου θ΄αντισταθεί στο χρόνο-Κρόνο, που ανέσπλαχνα γενάει τα παιδιά και τρώει. Ό,τι θα μείνει, ας το ελπίσω, είναι η Κραβγή που βγήκε από τα στήθια ενός ανθρώπου που είδε πως ο κόσμος πάει κατά την άβυσο κι έσυρε φωνή να επισημάνει τον κίντυνο; Αλήθεια όλο μου το έργο κι όλη μου η ζωή δεν είναι παρά το σχόλιο της Κραβγής αφτής. Σ΄ένα βιβλίο που γράφω τόρα, ¨Αναφορά στον Γκρέκο” προσπαθώ να διατυπόσω από τι στάδια πέρασε η αγωνία μου για να φτάσει στη σημερινή απολύτρωση. Είναι μια εξομολόγηση που θα συμπληρώσει την ομιλία Σου.

Και πάλι Σ΄ευχαριστώ για τη χαρά που μου έδωσες κι ελπίζω μιαν μέρα να μπορέσω να Σου πω και ξεστομάτου >>.

Ο Θεός της Κρήτης μαζί μας πάντα!

Ν. Καζαντζάκης”