Νότια Κρήτη
Ανατροπή από το ΣτΕ: Αντισυνταγματικοί οι νόμοι Θεοδωρικάκου – Έρχονται τα πάνω-κάτω στις Δημοτικές Επιτροπές
Τι μέλλει γενέσθαι με την εκλογή Δημάρχου στο Δήμο Γόρτυνας; Το λογικότερο θα πρέπει να επαναληφθεί.
Τελεσίδικα αντισυνταγματικές κρίθηκαν από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας οι διατάξεις της Νέας Δημοκρατίας και τα νομοθετήματα Θεοδωρικάκου, με τα οποία άλλαξε εκ των υστέρων τόσο η σύνθεση όσο και οι αρμοδιότητες της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής των Δήμων της χώρας.
Με τα νομοθετήματα αυτά που είχαν εισέλθει αιφνιδιαστικά προς ψήφιση στη Βουλή μετά τις εκλογές του 2019 εκχωρούνταν υπερεξουσίες στις Οικονομικές Επιτροπές και την ίδια ώρα η σύνθεσή τους είχε διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να ευνοείται ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης συνδυασμός, ο οποίος αποκτούσε αυτοδίκαια αυξημένη πλειοψηφία στη σύνθεση της Ο.Ε. άρα και το δικαίωμα να αποφασίζει χωρίς κανένα περιορισμό, αφού διέθετε την πλειοψηφία των μελών έναντι των άλλων δημοτικών παρατάξεων.
Το ίδιο ακριβώς συνέβαινε και με τη σύνθεση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, όπου και εκεί εκ προοιμίου η πλειοψηφία ανήκε στην παράταξη που είχε καταφέρει να συγκεντρώσει τους περισσότερους σταυρούς, ανεξαρτήτως ποσοστού, αριθμού εδρών και εκλεγμένων δημοτικών συμβούλων.
Ωστόσο η ολομέλεια του ΣτΕ με την υπ’ αριθμόν 2377/2022 απόφασή της έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις των νόμων 4623/2019 και 4625/2019 Θεοδωρικάκου, με τις οποίες θεσπίσθηκαν οι ανωτέρω αλλαγές στον τρόπο συγκρότησης της οικονομικής επιτροπής και της επιτροπής ποιότητας ζωής των δήμων, κατά το σκέλος που καταλαμβάνουν την αμέσως επόμενη των δημοτικών εκλογών περίοδο ( έτους 2019).
Αποκαθιστώντας τη δημοκρατική νομιμοποίηση
«Οι εν λόγω διατάξεις κατά το μέρος που καταλαμβάνουν την αμέσως επομένη των δημοτικών εκλογών περίοδο μετέβαλαν εκ των υστέρων το πλαίσιο ασκήσεως του κατοχυρούμενου στο σύνταγμα δικαιώματος εκλογής των αρχών των ΟΤΑ» αναφέρει η απόφαση του ΣτΕ. Με δεδομένο ότι «η εκφρασθείσα θέληση των εκλογέων είχε διαμορφωθεί κατά συνεκτίμηση», το ΣτΕ υπογραμμίζει ότι «οι αποφάσεις που αφορούν σημαντικές αρμοδιότητες του δήμου λαμβάνονται από το Δημοτικό Συμβούλιο, όργανο διοικήσεως του δήμου με άμεση δημοκρατική νομιμοποίηση, απαιτουμένων ενδεχομένως ευρύτερων συναινέσεων για την επίτευξη πλειοψηφίας και από δημοτικούς συμβούλους που δεν εξελέγησαν με τον συνδυασμό του δημάρχου».
Κατοχυρώνοντας όχι μόνο το κύρος του Δημοτικού Συμβουλίου αλλά και την έννομη τάξη
Ως εκ τούτου, το ΣτΕ αποκαθιστά την έννομη τάξη υπογραμμίζοντας ότι το αρμόδιο όργανο για τη λήψη αποφάσεων στους δήμους είναι το Δημοτικό Συμβούλιο και όχι η Οικονομική Επιτροπή και η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής. Με αυτόν τον τρόπο, το ΣτΕ αποκαθιστά την εκπεφρασμένη λαϊκή βούληση όπως αυτή αποτυπώθηκε σε επίπεδο εδρών στα Δημοτικά Συμβούλια που κατανεμήθηκαν στις δημοτικές παρατάξεις ανάλογα με το εκλογικό αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών του Μαΐου του 2019. Μαζί με αυτό, το ΣτΕ αποκαθιστά και το κύρος του Δημοτικού Συμβουλίου, υπογραμμίζοντας ότι αυτό είναι το βουλευόμενο όργανο που αντανακλά την εκπεφρασμένη διά του εκλογικού αποτελέσματος λαϊκή βούληση. Με αυτόν τον τρόπο το ΣτΕ καταρρίπτει τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του τέως υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου περί «μη κυβερνησιμότητας» των δήμων λόγω του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής.
«Δεν δοκιμάστηκε η απλή αναλογική!»
Στην απόφασή της η Ολομέλεια του ΣτΕ αναφέρει: «Εξάλλου, κατά τον χρόνο ψηφίσεως των σχετικών διατάξεων, δεν είχε δοκιμαστεί στην πράξη η εφαρμογή του συστήματος της απλής αναλογικής που είχε εισαχθεί με τον Ν. 4555/2018 στη διοίκηση των δήμων προκειμένου να δικαιολογείται από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, αναγόμενους στην ομαλή λειτουργία αυτών, η τόσο σοβαρή και έντονη επέμβαση του νομοθέτη στη θέληση των εκλογέων με την εφαρμογή των επίδικων ρυθμίσεων και κατά την τρέχουσα δημοτική περίοδο».
Εν όψει ανατροπών στους ΟΤΑ- Θα επαναληφθεί η εκλογή Δημάρχου στη Γόρτυνα
Μετά και την τελεσίδικη απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ έρχονται κυριολεκτικά τα πάνω- κάτω στους Δήμους. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να δρομολογηθούν άμεσα από το Υπουργείο Εσωτερικών και τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις σε όλη τη χώρα οι διαδικασίες ώστε να ανασυσταθούν οι Οικονομικές Επιτροπές και οι Επιτροπές Ποιότητας Ζωής με βάση τα όσα ίσχυαν πριν από τα νομοθετήματα Θεοδωρικάκου.
Δεύτερον εφόσον η σύνθεση των επιτροπών αυτών κρίθηκε αντισυνταγματική- έστω και μετά από παρέλευση τριετίας- την ίδια πορεία θα έχουν και όλες οι αποφάσεις που ελήφθησαν, οι οποίες κατά κάποιο τρόπο θα πρέπει να επαναληφθούν και να επικυρωθούν από τις νέες νομότυπες επιτροπές. Τρίτον και σπουδαιότερο ανατροπές θα έχουμε και σε άλλα επίπεδα και ντόμινο εξελίξεων καθώς με το νομοθέτημα Θεοδωρικάκου που κρίθηκε αντισυνταγματικό έγινε και η εκλογή Δημάρχου στο Δήμο της Γόρτυνας μετά την απόφαση του Πρωτοδικείου Ηρακλείου που είχε κρίνει έκπτωτο τον Μιχάλη Κοκολάκη.
Η διαδικασία της εκλογής του «διαδόχου» στο Δημαρχιακό θώκο του Δήμου Γόρτυνας είχε γίνει με βάση τις διατάξεις του νόμου Θεοδωρικάκου που έδινε το δικαίωμα ΜΟΝΟ στην πλειοψηφούσα παράταξη να προχωρήσει τις διαδικασίες εκλογής νέου προσώπου για το αξίωμα του Δημάρχου, διαδικασία η οποία εφόσον ο νόμος με τον οποίο έγινε κρίθηκε αντισυνταγματικός επομένως και η εκλογή αυτή αυτοδίκαια κρίνεται αντισυνταγματική και λογικά θα πρέπει να επαναληφθεί.
Και εφόσον όλα αυτά επαληθευτούν τότε η αγωνία και το ενδιαφέρον θα είναι μεγάλο με το Δήμο της Γόρτυνας να βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο σημαντικών ανακατατάξεων.
