Το χιόνι…του Καλοκαιριού

Για μια ακόμα χρονιά πραγματοποιήθηκε η ανάβαση μελών του Πολιτιστικού Συλλόγου Κάτω Ασιτών Ηρακλείου, στους “τάφκους” (βαθιές κοιλότητες στο βράχο), του όρους Κουδούνι…

Σκοπός τους η αναζήτηση χιονιού, αναβιώνοντας την ιστορία της περιοχής και την εποχή που υπήρχε επάγγελμα…«Χιονάς»!

Όπως αναφέρει ο Πολιτιστικός Σύλλογος “Το χιόνι στο παρελθόν ήταν απαραίτητο όχι μόνο για να δροσίζει ποτά αλλά και για να συντηρεί τρόφιμα, ακόμα και  για τις παγοκύστες στα νοσοκομεία της εποχής. Σήμερα θεωρούμε αυτονόητη την ύπαρξη ψυγείων στο σπίτι μας για όλες τις παραπάνω χρήσεις όμως κάποτε ο πάγος από χιόνι ήταν είδος πολυτελείας και απαιτούσε πολύ σκληρή δουλειά για να  φθάσει από τα βουνά στα χέρια νοικοκυριών & επαγγελματιών.

Το επάγγελμα του Χιονά ασκήθηκε τον 19 και τον 20ο αιώνα, μέχρι και το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Όμως Χιονάδες είχαμε και κατά την Τουρκοκρατία, τότε που υποχρέωναν οι Τούρκοι αγάδες τους ντόπιους να τους κουβαλούν χιόνι από το βουνό για να βάζουν στα ποτά τους και να δροσίζονται.
Οι κάτοικοι των Κάτω Ασιτών ασχολήθηκαν συστηματικά με τη μεταφορά χιονιού από το όρος Κουδούνι, δουλειά που έκαναν κάθε χρόνο το διάστημα από το Μάιο μέχρι και το Σεπτέμβρη, και βασικά όσο καιρό είχε χιόνι το βουνό και επικρατούσε ζέστη στην πόλη.
Με το επάγγελμα του Χιονά ασχολούνταν όποιος είχε αντοχές, σωματική δύναμη και διέθετε γαϊδουράκι για τη μεταφορά του χιονιού. Οι χιονάδες ήταν χωρισμένοι σε τρεις πατούλιες (ομάδες) έτσι ώστε όταν η μια ανέβαινε στο βουνό η δεύτερη μετέφερε ήδη χιόνι στο Ηράκλειο και η τρίτη ξεκουραζόταν. Με αυτό τον τρόπο μετέφεραν 15-20 φορτία των 80 οκάδων το καθένα στην πόλη. Το Καλοκαίρι το Κουδούνι αλλά και τα άλλα βουνά δεν έχουν χιόνι στις κορφές τους. Όμως έχουν αρκετό στους τάφκους, δηλαδή στις βαθιές κοιλότητες με τις στενές εισόδους που υπάρχουν σε αφθονία στα βουνά μας με το βάθος τους να κυμαίνεται από 10-15 μέχρι και μερικές δεκάδες μέτρα.
Τέτοιοι τάφκοι από τους οποίους οι Κατασιτιανοί έπαιρναν το χιόνι ήταν δύο στη θέση Καμάρες, άλλοι δύο στους Ασφεντομαλάκκους, στις Κυλιαστριές, ένας μεγάλος στη θέση Σκάλα του Σαράτζο και ο τάφκος του Πεδιαδίτη, όπου μάλιστα υπήρχαν και σκαλοπάτια”.