Νότια Κρήτη

Ξεράθηκε ο Πλάτανος της Αρχαίας Γόρτυνας!

Ξεράθηκε ο Πλάτανος της Αρχαίας Γόρτυνας!

Είχε κηρυχθεί με υπουργική απόφαση «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης»

A-
A+
14/10/2025 | 17:33

Του Γιάννη Φραγκιαδάκη

Τι κι αν είχε κηρυχθεί, με υπουργική απόφαση, «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης», ο Πλάτανος του αρχαιολογικού χώρου της Γόρτυνας, αποτελώντας σύμβολο του αρχαίου μύθου της αρπαγής της Ευρώπης  και του ζευγαρώματος της με το Δία κάτω από το δέντρο αυτό ή σαν ένα δέντρο όπως αυτό;

Όπως κατέγραψε ο φακός μας, ο αειθαλής πλάτανος Platanus Orientalis, var. Creticus, ενδημικό είδος του νησιού μας, έχει πλέον ξεραθεί και οριστικά “χαθεί”!
Για “τα πως και τα γιατί” αφέθηκε το προστατευόμενο δέντρο να καταστραφεί, ας απαντήσουν κάποιοι περισσότερο σχετικοί. Εμείς δεν μπορούμε παρά να εκφράσουμε, απλά, την στεναχώρια μας για το θλιβερό θέαμα…

Ο μύθος

Ευρώπη ονομαζόταν η κόρη της Τηλέφασσας ή της Κασσιέπειας και του Φοίνικα, γιου του Αγήνορα ή και του ίδιου του Αγήνορα.
Ο έρωτας που ενέπνευσε στον Δία και η αρπαγή της από αυτόν θυμίζουν την ιστορία της Περσεφόνης και του Πλούτωνα ή τη συνάντηση του Οδυσσέα και της Ναυσικάς. Και αυτή έπαιζε με τις συντρόφισσές της και μάζευε άνθη σε θαλερό τοπίο στην ακρογιαλιά της Τύρου ή της Σιδώνας, όπου βασίλευε ο πατέρας της. Εκεί την είδε ο Δίας. Για να την πλησιάσει μεταμορφώθηκε σε ήρεμο κάτασπρο ταύρο με κέρατα σαν μισοφέγγαρο το καθένα, που πήγε και ξάπλωσε στα πόδια του κοριτσιού. Τον φόβο διαδέχθηκε η επιθυμία του κοριτσιού να καθίσει στη ράχη του. Γρήγορος σαν αστραπή, ο ταύρος ανασηκώθηκε και όρμησε στη θάλασσα ώστε να μην προλάβει η Ευρώπη να κατεβεί αλλά ούτε και κανένας να προλάβει να παρέμβει. Το ζευγάρι συνόδευε πομπή (δελφίνια, Νηρηίδες, Τρίτωνες, Ποσειδώνας) μέχρι την Κρήτη. Αγκιστρωμένη στα κέρατα η Ευρώπη, κατέβηκε από τη ράχη του ζώου στη Γόρτυνα, όπου οι Ώρες ετοίμασαν το νυφικό κρεβάτι στο Δικταίον άντρον, τόπο γέννησης του Δία, ή στη Γόρτυνα, πλάι στον ποταμό Ληθαίο και κάτω από πλατάνια που από τότε δεν έχαναν ποτέ το φύλλωμά τους (δενδρολατρεία) ή στο Ιδαίον άντρο. Τα δώρα του Δία στη νύφη ήταν: ο Τάλος (χάλκινος γίγαντας που προστάτευε την Κρήτη), ένας χρυσός σκύλος (δεν του ξέφευγε κανένα θήραμα), μια φαρέτρα με βέλη που δεν αστοχούσαν. 
Από την ένωση του ζευγαριού προέκυψαν τρία παιδιά, ο Μίνωας, ο Σαρπηδόνας, ο Ραδάμανθυς.