Πολιτισμός
Ελιά Καβουσίου: Η 3η Αρχαιότερη Μινωική Ελιά ηλικίας 3.370 χρόνων
Είναι το αρχαιότερο γνωστό δείγμα μπολιάσματος στον κόσμο και αποτελεί διατηρητέο Μνημείο της Φύσης.
Η ελιά αυτή αποτελεί ένα φυσικό μνημείο και είναι η τρίτη αρχαιότερη ελιά στον κόσμο. Μάλιστα είναι μπολιασμένη σε άγριο υποκείμενο, αποτελώντας το αρχαιότερο δείγμα μπολιάσματος ανά την υφήλιο.
Σύμφωνα με την Ειδική Περιβαλλοντική Έκθεση την οποία υπέβαλλε ο Δήμος Ιεράπετρας στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση για την κήρυξη της αρχαίας ελιάς Καβουσίου ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης, τόσο η Δημοτική και η Τοπική αρχή όσο και ο Πολιτιστικός Σύλλογος και οι κάτοικοι της περιοχής έχουν θέσει σε υψηλή προτεραιότητα την προστασία και ανάδειξη του μοναδικού αυτού φυσικού στοιχείου, η ηλικία του οποίου εκτιμάται στα 3.370 έτη και τοποθετείται στη διάρκεια της Μετανακτορικής μινωικής εποχής (1350π.Χ.).
Σήμερα η αρχαία ελιά Καβουσίου έχει συνολικό εμβαδό κόμης 112 τετραγωνικά μέτρα, ύψος περίπου εννέα μέτρα και περίμετρο κορμού (στη βάση του) 21 μέτρα, ο οποίος έχει έντονο ανάγλυφο και ιδιαίτερη αισθητική μορφολογία.
Επισημαίνεται ότι οι Μινωίτες πρώτοι απ’ όλους τους λαούς της μεσογείου διαχώριζαν με σαφήνεια, πριν από τουλάχιστον 3.500 έως 4.000 χρόνια, τα άγρια από τα εξημερωμένα ελαιόδενδρα και τα αντίστοιχα ελαιόλαδα από τις άγριες ελιές και τις εξημερωμένες ελιές.
Η ελιά του Καβουσίου
Η ελιά του Καβουσίου βρίσκεται στην περιοχή “Αζοριάς”, όπου και ο ομώνυμος αρχαιολογικός χώρος και ένα χιλιόμετρο νότια του χωριού, σε υψόμετρο 252 μέτρων
Είναι «μπολιασμένη» σε άγριο υποκείμενο και είναι το αρχαιότερο γνωστό δείγμα μπολιάσματος στον κόσμο. Ο κεντρικός κορμός της έχει έντονο εξωτερικό ανάγλυφο, με ιδιαίτερη αισθητική εμφάνιση καθ’ όλη την περίμετρό της. Στη βάση του έχει μέγιστη διάμετρο 7,10 μ. και περίμετρο 22,10 μ. ενώ σε ύψος 0,80 μ. έχει μέγιστη διάμετρο 4,95 μ. και περίμετρο 14,20 μ.
Η ελιά αυτή υποδεικνύεται όπως τονίζεται ως η Αρχαιότερη Μινωική αφού περικλείεται από τους εγγύς τέσσερις αρχαίους οικισμούς: “Βρόντος”, “Πλάι του Κάστρου”, “Ακρόπολη Αζοριά” και από τον οικισμό του Καβουσίου, που χρονολογείται από το έτος 4700 π.Χ. με διαρκή κατοίκηση μέχρι σήμερα. Στον ίδιο το χώρο της ελιάς υπάρχουν μινωικά ερείπια. Σημαντικά ευρήματα των οικισμών αυτών σχετίζονται με την καλλιέργεια της ελιάς κατά τη μινωική περίοδο στην περιοχή όπως ελαιοτριβείο, εργαλεία, αποθήκες, διάφορα αγγεία και πιθάρια ελαιολάδου.
Επίσης βρίσκεται στο κέντρο του λεγομένου «Μινωικού Άλσους Ειρήνης» που φιλοξενεί και άλλες αρχαίες ελιές και η συγκεκριμένη έχει ανακηρυχθεί ως μνημείο της φύσης ενώ με τα κλαδιά της στεφανώθηκε η νικήτρια του Μαραθωνίου Δρόμου Γυναικών κατά την Ολυμπιάδα του 2004 στην Αθήνα και «κόρη»της κόσμησε τη διεθνή διάσκεψη Θρησκευτικός και πολιτιστικός πλουραλισμός και ειρηνική συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή.
