Οι Άγριες Ορχιδέες της Μεσαράς: Γεννήθηκαν από μια Νύμφη και ένα Σάτυρο …

Όταν ο νεαρός γιος μιας νύμφης και ενός σάτυρου, σύμφωνα με την μυθολογία, διέπραξε ιεροσυλία, επιχειρώντας να βιάσει μια ιέρεια, η σκληρή τιμωρία που του επέβαλαν οι Θεοί ήταν να κατασπαραχθεί από θηρία και να μεταμορφωθεί σε φυτό- Καθώς το όνομα του τιμωρημένου ήταν Όρχις, προέκυψε η Ορχιδέα…

Αν και το νότιο Ρέθυμνο, θεωρείται μια κατ’ εξοχήν περιοχή όπου φύονται άγριες ορχιδέες, ο φακός μας απαθανάτισε τα πανέμορφα αυτά αγριολούλουδα στην ευρύτερη Μεσαρά, σε «ανθισμένους» αυτή την εποχή λόφους που πλαισιώνουν τον γόνιμο κάμπο…

Υπολογίζεται ότι από τα γύρω στα 130 είδη ορχιδέας που υπάρχουν στη χώρα μας, περίπου τα 70 από αυτά φύονται και στην Κρήτη, με τα 10 περίπου από αυτά να είναι μοναδικά στον κόσμο!

Πολλοί νομίζουν ότι οι ορχιδέες είναι φυτά μόνο των τροπικών χωρών και δεν γνωρίζουν ότι φύονται και στο νησί μας (όπου τελικά, μάλλον φύονται… τα πάντα!).

Η Κρήτη μάλιστα ανήκει στις περιοχές της Ευρώπης με τις περισσότερες ορχιδέες όσον αφορά στον αριθμό των ειδών και το πλήθος των φυτών! Κάνοντας μια βόλτα στην φύση, στα βουνά και στους λόφους της Κρήτης,  δεν θα συναντήσετε μόνο κοινές ορχιδέες, αλλά επίσης αρκετά ενδημικά και σπάνια είδη. Αξίζει να αναφερθεί πως η ορχιδέα ονομάζεται και «σερνικοβότανο» καθώς υπήρχε η λαϊκή αντίληψη ότι η κατανάλωση των βολβών της (πιθανόν… λόγω σχήματος) ευνοεί την γέννηση αρσενικών παιδιών!

Οι ορχιδέες της Κρήτης που μοιάζουν με έντομα ή μελισσάκια όπως συνήθως τις αποκαλεί ο λαός μας,  είναι υπεύθυνες  για μια απίστευτη «απάτη»: «Μεταμφιέζονται» σε έντομα, χρησιμοποιώντας όχι μόνο τα σχήματα και τα χρώματά τους, αλλά εκκρίνοντας, επίσης, μεγάλη ποσότητα ορμονών αναπαραγωγής (φερομονών) για να προσελκύσουν τα αρσενικά έντομα.

Αυτά τα ταλαίπωρα αποπλανώνται  και προσγειώνονται πάνω τους, αλλά το μόνο που καταφέρνουν είναι να μεταφέρουν τη γύρη από ορχιδέα σε ορχιδέα προκαλώντας τη γονιμοποίησή τους.

Φωτογραφίες: Γιάννης Φραγκιαδάκης